LiveFifa WC 2026
Gianni Infantino, Chủ tịch FIFA từ năm 2016, từng được xem là biểu tượng cho sự đổi mới sau giai đoạn khủng hoảng nghiêm trọng của tổ chức khi các lãnh đạo tiền nhiệm vướng vào cáo buộc tham nhũng. Nhiệm vụ hàng đầu của ông khi đó là xây dựng lại niềm tin cho tổ chức bóng đá quyền lực nhất thế giới. Tuy nhiên, sau gần một thập kỷ đứng đầu FIFA, hình ảnh của Infantino lại trở nên gây tranh cãi nhiều hơn bao giờ hết với những chỉ trích ngày càng gia tăng từ bên ngoài về việc FIFA lơi lỏng cam kết minh bạch và trách nhiệm xã hội cũng như thương mại hóa quá mức các giải đấu lớn, đặc biệt là World Cup.
Tổng thống Donald Trump (trái) và Chủ tịch FIFA Gianni Infantino tại Nhà Trắng, Washington, DC, Mỹ ngày 6/5/2024. Ảnh: AFP
Sự mâu thuẫn nổi bật nằm ở chỗ dù bị chỉ trích gay gắt từ truyền thông phương Tây và các tổ chức nhân quyền, Infantino vẫn duy trì được sự hậu thuẫn mạnh mẽ nội bộ FIFA. Ông không những tái đắc cử dễ dàng vào các năm 2019 và 2023 mà còn rất có khả năng tiếp tục giữ vững vị trí này trong cuộc bầu cử tới năm 2027. Điều này phản ánh một thực tế rằng phần đông trong số 211 liên đoàn thành viên của FIFA vẫn đánh giá cao hướng đi của ông bất chấp những tranh luận bên ngoài.
Nhìn từ góc độ người hâm mộ truyền thống, các quyết định mở rộng quy mô giải đấu của Infantino gây ra nhiều lo ngại về chất lượng chuyên môn và áp lực lịch thi đấu lên cầu thủ. Ví dụ rõ nét nhất là World Cup 2026 sẽ nâng số đội tham dự lên đến 48 đội cùng gần 104 trận đấu thay vì giữ nguyên cấu trúc 32 đội từ năm 1998 đến 2022. Ngoài ra, FIFA Club World Cup cũng mở rộng quy mô đáng kể với 32 đội tham gia. Các thay đổi này khiến giá vé các sự kiện tăng cao đồng thời dấy lên những cảnh báo về sự thương mại hóa quá mức và rủi ro làm mất dần bản sắc vốn có của các giải bóng đá hàng đầu thế giới.
Tuy vậy, dưới góc nhìn của đa số liên đoàn thành viên FIFA đặc biệt là những nền bóng đá nhỏ, câu chuyện lại mang màu sắc khác hẳn. Kể từ khi nhậm chức, Infantino đã thúc đẩy mạnh mẽ chương trình phát triển toàn cầu mang tên FIFA Forward, phân bổ khoảng 2,8 tỷ USD cho các liên đoàn thành viên cũng như các tổ chức cấp khu vực trong chu kỳ từ 2016 đến 2022. Hơn 1.600 dự án phát triển bóng đá được triển khai khắp các châu lục nhằm hỗ trợ cơ sở vật chất như sân tập, trung tâm đào tạo và học viện trẻ cùng các hoạt động duy trì đội tuyển quốc gia.
Chủ tịch VFF Trần Quốc Tuấn cùng các cầu thủ tuyển Việt Nam mừng chức vô địch ASEAN Cup 2024 tại sân Rajamangala, Bangkok, Thái Lan tối 5/1/2025. Ảnh: Đức Đồng
Theo báo cáo tài chính của FIFA, đầu tư dành cho phát triển bóng đá hiện nay cao gấp khoảng bảy đến tám lần so với trước năm 2016. Trong chu kỳ từ năm 2023 đến năm 2026, mỗi liên đoàn thành viên có thể nhận lên tới khoảng tám triệu USD chưa kể thêm nhiều khoản hỗ trợ bổ sung dành cho những quốc gia có nguồn thu hạn chế. Với những quốc gia nhỏ hoặc ít tiềm lực như ở châu Phi, Caribe hay Trung Á thì đây là nguồn kinh phí không nhỏ để duy trì và phát triển bóng đá địa phương.
Nghịch lý ở đây là dù phải đối mặt với khá nhiều sự phản đối từ dư luận truyền thông quốc tế về xu hướng mở rộng giải đấu và thương mại hóa quá mức dưới thời Infantino thì trên thực tế, FIFA lại vận hành theo nguyên tắc bình đẳng trong bỏ phiếu: mỗi liên đoàn thành viên đều có một phiếu bầu giống nhau. Do đó việc phân bổ nguồn lực rộng rãi cho số lượng lớn thành viên tạo nên sức ảnh hưởng chính trị to lớn cho người đứng đầu tổ chức.
Không chỉ xoay quanh khía cạnh chính trị nội bộ mà Infantino còn ghi dấu bằng thành công tài chính rõ rệt. Năm 2025, doanh thu FIFA đạt mức kỷ lục lên tới 2,661 tỷ USD cùng hợp đồng ký kết chiếm tới gần 93% doanh thu dự kiến trong chu kỳ tài chính hiện tại (2023–2026). Tổ chức này đang trên đà vượt qua mục tiêu doanh thu tổng cộng hơn 13 tỷ USD trong giai đoạn này và dự báo sẽ đạt con số kỷ lục hơn 14 tỷ USD trong chu kỳ kế tiếp (2027–2030). Phần lớn nguồn tài chính này tiếp tục được tái đầu tư vào chương trình phát triển toàn cầu FIFA Forward.
Các chỉ trích dành cho Infantino thường tập trung vào việc ông biến FIFA thành một chiếc máy không ngừng mở rộng giải đấu cũng như tăng cường lợi nhuận thương mại khiến bóng đá dần mất đi tính truyền thống và giá trị vốn có. Trong khi đó những người đồng tình quan điểm lại nhấn mạnh chưa từng có chủ tịch nào phân phối nguồn lực rộng rãi đến vậy để hỗ trợ phát triển bóng đá tại nhiều nền bóng đá nhỏ yếu trên thế giới. Việc tăng số đội tham dự World Cup còn được xem là cơ hội lịch sử để nhiều quốc gia lần đầu tiên góp mặt ở sân chơi lớn.
Việc World Cup 2026 chào đón bốn đội tân binh gồm Jordan, Uzbekistan, Cape Verde và Curacao chính là minh chứng rõ nét cho chiến lược mở rộng ấy. Di sản thực sự của Infantino nhiều khả năng sẽ được đánh giá khách quan hơn sau mùa giải này bởi sự thành công về cả chuyên môn lẫn thương mại sẽ củng cố quan điểm ông đã đi đúng hướng. Ngược lại nếu những lo ngại về chất lượng trận đấu hay quá tải lịch thi đấu trở thành hiện thực thì áp lực chỉ trích càng gia tăng.
