Thách Thức Về Thể Lực Đặc Biệt Tại World Cup 2026 Kéo Dài Trên Ba Quốc Gia

World Cup 2026, sự kiện bóng đá lớn nhất hành tinh, sẽ khai mạc vào ngày 11/6 với quy mô mở rộng chưa từng có. Giải đấu năm nay thu hút sự tham gia của 48 đội bóng trải qua tổng cộng 104 trận thi đấu trên lãnh thổ ba quốc gia Bắc Mỹ gồm Mỹ, Canada và Mexico. Tuy nhiên, ngoài việc cạnh tranh với các đối thủ mạnh, các đội tuyển còn phải đối mặt với những thử thách thể lực chưa từng gặp trong lịch sử giải đấu, đến từ việc di chuyển liên tục trên những khoảng cách xa, chênh lệch múi giờ đáng kể và điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

Khác biệt lớn nhất so với kỳ World Cup 2022 diễn ra tại Qatar là sự phân bổ địa điểm thi đấu trên phạm vi rộng bởi World Cup 2026 tổ chức ở 16 thành phố trải dài tới gần 4.500 km. Các đội bóng cần thích nghi nhanh chóng với bốn múi giờ khác nhau và lịch thi đấu dày đặc gồm 13 khung giờ. Điều này tạo áp lực lên thể lực cũng như khả năng hồi phục của cầu thủ, khi họ phải thích ứng với nắng nóng gay gắt, di chuyển đường dài liên tục cùng những giấc ngủ không ổn định.

Lionel Messi ngồi nghỉ trong buổi tập của tuyển Argentina chuẩn bị cho World Cup 2026 tại Kansas City, bang Kansas, Mỹ ngày 3/6/2026.

Nhiệt độ cao vẫn là vấn đề nổi bật được giới chuyên môn đặc biệt quan tâm trước thềm giải đấu tại Bắc Mỹ mùa hè này. Báo cáo “Pitches in Peril” phát hành vào tháng 9/2025 đánh giá rằng trong số 16 địa điểm tổ chức trận đấu có tới 10 sân vận động đang đối mặt với nguy cơ căng thẳng nhiệt độ rất cao. Mối lo càng tăng thêm khi nhóm chuyên gia y tế, khí hậu và khoa học thể thao quốc tế đã gửi thư ngỏ tới ban tổ chức FIFA để cảnh báo rằng các chính sách hiện tại về ứng phó với nhiệt độ nóng chưa đủ bảo vệ sức khỏe cầu thủ một cách hiệu quả.

Theo quy định của FIFA, các trận đấu chỉ được xem xét hoãn hoặc hủy khi chỉ số WBGT – đo lường tác động tổng hợp của nhiệt độ, độ ẩm, tốc độ gió và bức xạ mặt trời lên cơ thể con người – đạt mức từ 32 độ C trở lên. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng rủi ro bắt đầu từ mức chỉ số này vượt ngưỡng 26 độ C. Mạng lưới nghiên cứu khí hậu hàng đầu thế giới World Weather Attribution (WWA) dự đoán khoảng 25% trận đấu của World Cup năm nay có thể phải diễn ra dưới điều kiện nhiệt độ nguy hiểm, bao gồm cả trận chung kết tổ chức tại sân MetLife.

Ban tổ chức giải khẳng định đã cân nhắc kỹ lưỡng yếu tố khí hậu khi xây dựng lịch thi đấu nhằm tránh các khoảng thời gian nóng nhất trong ngày cho các trận cầu ngoài trời. Tất cả các trận đấu đều sẽ có quãng nghỉ bắt buộc để cầu thủ bổ sung nước nhằm giảm thiểu nguy cơ mất nước và kiệt sức giữa trận.

Tuy nhiên, theo nhận định của Dominic Rae, chuyên gia vật lý trị liệu làm việc tại vùng khí hậu nóng bức UAE với nhiệt độ mùa hè thường vượt quá 40 độ C, việc uống nước trong giờ nghỉ chỉ là một phần nhỏ trong chiến lược chống mất nước. Ông nhấn mạnh rằng công tác bù nước phải được thực hiện từ nhiều ngày trước khi bước vào trận đấu để đảm bảo thể trạng cầu thủ tốt nhất. Nhiệt độ cao không chỉ ảnh hưởng tới sức bền mà còn làm suy giảm khả năng ra quyết định và sự tỉnh táo trên sân.

Các cầu thủ Na Uy cởi trần trong buổi tập trước thềm World Cup 2026.

Bên cạnh yếu tố thời tiết, hành trình di chuyển cũng tạo nên thử thách không nhỏ cho các đội bóng năm nay. Mặc dù FIFA đã phân chia các đội theo cụm khu vực nhằm hạn chế áp lực di chuyển trong giai đoạn vòng bảng và đầu vòng knock-out, nhưng khoảng cách giữa các địa điểm tổ chức vẫn rất đáng kể. Những đội được đánh giá là ứng viên vô địch sẽ phải đối mặt với những quãng đường bay dài khác nhau tùy theo lịch thi đấu.

Chẳng hạn như tuyển Pháp có lợi thế hơn khi chỉ cần di chuyển khoảng 540 km giữa New Jersey, Philadelphia và Boston trong vòng bảng. Trong khi đó tuyển Anh lại phải trải qua hơn 2.700 km giữa Arlington (Texas), Massachusetts và New Jersey. Tây Ban Nha cũng chịu quãng đường di chuyển gần 2.400 km từ Atlanta (Hoa Kỳ) đến Zapopan (Mexico). Đây là điều khá mới mẻ với nhiều cầu thủ châu Âu vốn quen chơi ở môi trường địa phương hoặc châu lục có phạm vi nhỏ hơn.

Tiền đạo Harry Kane đứng cạnh hệ thống phun nước trong buổi tập của tuyển Anh tại Palm Beach Gardens.

Trong danh sách triệu tập của HLV Thomas Tuchel (Anh) hay Luis de la Fuente (Tây Ban Nha), phần lớn cầu thủ đang thi đấu ở châu Âu nên ít có kinh nghiệm bay đường dài liên tục. Ngược lại, Brazil và Argentina thì tương đối quen thuộc với những chuyến đi dài do đặc thù địa lý Nam Mỹ mặc dù Brazil cũng phải bay gần 1.800 km còn Argentina gần 740 km ở vòng bảng.

Dominic Rae cho biết vấn đề không đơn giản chỉ nằm ở khoảng cách di chuyển mà chủ yếu là khả năng phục hồi sau mỗi chuyến bay dài. Đội ngũ hỗ trợ cần chú trọng điều chỉnh lịch tập luyện, chế độ dinh dưỡng và giấc ngủ sao cho tối ưu để cầu thủ lấy lại thể trạng nhanh nhất. Môi trường trên máy bay tiềm ẩn nguy cơ mất nước cao đồng thời làm trầm trọng thêm tình trạng sưng đau nếu cầu thủ đang gặp chấn thương.

Yếu tố giấc ngủ cũng trở thành bài toán khó nhằn khi World Cup diễn ra trên phạm vi bốn múi giờ khác nhau cùng lịch thi đấu kéo dài đến tận nửa đêm theo giờ miền Đông Hoa Kỳ – lúc mà nhiều cầu thủ châu Âu vốn quen đi ngủ sớm sẽ phải thi đấu đúng vào khung giờ nghỉ ngơi sinh học. Ví dụ rõ nét là tuyển Tây Ban Nha, họ sẽ di chuyển từ Atlanta sang Zapopan để đá trận gặp Uruguay vào lúc 20h theo giờ địa phương nhưng thời gian này lại tương đương khoảng hơn hai giờ sáng ở Tây Ban Nha.

HLV Luis de la Fuente chỉ đạo buổi tập của tuyển Tây Ban Nha tại Trung tâm huấn luyện Las Rozas.

Để hạn chế ảnh hưởng tiêu cực từ thay đổi múi giờ và điều kiện sinh hoạt khác biệt, tuyển Anh được cho là mang theo bộ sản phẩm hỗ trợ giấc ngủ cá nhân hóa gồm đệm lót riêng phù hợp thể trạng từng thành viên cùng gối làm mát giúp chống đỡ tốt hơn trước thời tiết oi bức. Rae khẳng định việc chuẩn bị giấc ngủ khoa học không phải là sự cầu kỳ mà chính là nhu cầu thiết yếu nhằm giúp các vận động viên duy trì trạng thái phong độ tối đa bên cạnh dinh dưỡng và bù nước.

“Giấc ngủ đóng vai trò trung tâm cho quá trình hồi phục sức lực và tâm trí,” ông chia sẻ đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giữ nguyên những thói quen sinh hoạt quen thuộc xuyên suốt mùa giải để tránh gây xáo trộn sinh học cho cầu thủ như giờ ăn tối hay sử dụng loại gối phù hợp với sở thích cá nhân.

Dù chiến thắng cuối cùng phụ thuộc vào tài năng cá nhân cùng chiến thuật tổng thể trên sân cỏ nhưng ở một giải đấu như World Cup 2026 – nơi sự cân bằng giữa các đội ứng viên ngày càng được thu hẹp – những chi tiết nhỏ về quản lý thể lực lại trở thành chiếc chìa khóa giúp tạo ra lợi thế vượt trội. Quỹ thời gian nghỉ ngơi bị bó hẹp sau hai mùa hè liên tiếp liên tục diễn ra những giải đấu lớn càng khiến việc bảo vệ nền tảng thể lực trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

“Khi hai đội mạnh như Tây Ban Nha và Pháp ngang tài ngang sức, bên nào kiểm soát tốt hơn các yếu tố then chốt về phục hồi thể lực sẽ sở hữu lợi thế lớn,” chuyên gia Rae nhận định đầy thuyết phục.